.تعویض مجدد مفصل مصنوعی زانو به چه علت انجام میشود

در سال های اخیر عمل جراحی تعویض مفصل زانو جای خود را به عنوان یک عمل جراحی موفق و متداول باز کرده است و میلیونها نفر در سراسر جهان از مفصل مصنوعی زانو استفاده میکنند. وقتی برای اولین بار بیماری تحت عمل جراحی تعویض مفصل زانو قرار میگیرد آن را عمل اولیه جراحی تعویض مفصل زانو Primary total knee replacement surgery میگویند.

به علل مختلف بسیاری از مفاصل مصنوعی زانو پس از گذشت مدتی دچار مشکلاتی میشوند که نیاز به تعویض مجدد مفصل یعنی جایگزین کردن مفصل مصنوعی قبلی با مفصل جدید را اجتناب ناپذیر میکند. این جراحی دوم را جراحی رویژن مفصل زانو Knee revision arthroplasty میگویند.

آناتومی

مفصل زانو از کنار هم قرار گرفتن سه استخوان ران، تیبیا (درشت نی) و کشکک تشکیل شده است. سطح رویی این استخوان ها در محل تماس با هم را لایه ای از غضروف مفصلی پوشش داده که موجب لغزنده شدن سطح تماس و در نتیجه تسهیل حرکت استخوان ها در مفصل میشود. عضله مهم زانو عضله چهارسر ران یا کوادری سپس است. این عضله در جلوی ران قرار داشته و به توسط یک تاندون به جلو و بالای استخوان تیبیا متصل میشود. استخوان کشکک در درون این تاندون قرار دارد.

چرا مفصل زانو نیاز به تعویض مجدد مفصل مصنوعی دارد

مفصل زانو به علل متفاوتی میتواند دچار تخریب شود. در صورت شدید شدن این تخریب بیمار دچار درد و تورم و محدودیت حرکتی در مفصل شده و در این حال استفاده از مفصل مصنوعی میتواند درد و محدودیت حرکتی را از بین ببرد. مفصل مصنوعی زانو ممکن است بعد از مدتی دچار مشکلاتی شود که درمان آنها معمولا تعویض مجدد و جایگزین کردن آن با مفصل دیگر است. مهمترین این مشکلات عبارتند از

شل و لق شدن مفصل مصنوعی

عفونت بافت های اطراف مفصل مصنوعی

شکستگی در استخوان های اطراف مفصل مصنوعی

ناپایدار شدن مفصل مصنوعی

ساییده شدن قسمت های تشکیل دهنده مفصل مصنوعی

شکسته شدن قسمت هایی از مفصل مصنوعی

شل و لق شدن مفصل مصنوعی

لق شدن Lossening مفصل مصنوعی به این معنا است که به عللی بجز عفونت، اتصال بین قسمت های فلزی مفصل مصنوعی و استخوان، شل و سست میشود. همه مفاصل مصنوعی بعد از گذشت مدتی لق میشوند ولی این مدت در افراد مختلف متفاوت است.

عفونت

عفونت در بافت های اطراف مفصل مصنوعی میتواند به علت ورود میکروب در حین عمل جراحی به درون بدن ایجاد شود و یا مدتی بعد از جراحی میکروب ها میتوانند از یکی کانون عفونی دیگر در بدن و از طریق جریان خون به بافت های اطراف مفصل مصنوعی رسیده و موجب عفونت در آن شوند.

اگر عفونت زود تشخیص داده شود ممکن است با تجویز آنتی بیوتیک و خروج بافت های عفونی اطراف مفصل بتوان آن را درمان کرد. در غیر این صورت ریشه کن شدن عفونت مستلزم خارج کردن مفصل مصنوعی و جایگین کردن آن با یک مفصل مصنوعی دیگر است. معمولا طی یک عمل جراحی مفصل مصنوعی عفونی شده خارج شده و به مدت چند ماه به بیمار آنتی بیوتیک داده میشود و سپس طی عمل جراحی دوم مفصل مصنوعی جدید کار گذاشته خواهد شد.

شکستگی

گاهی اوقات استخوان های اطراف مفصل مصنوعی شکسته میشوند. در این صورت ممکن است این شکستگی موجب لق شدن مفصل و سست شدن اتصال آن به استخوان گردد. در این موارد قسمتی از مفصل مصنوعی که لق شده است باید با قسمت جدیدی جایگزین شود.

ناپایداری

ناپایداری Instability به این معنا است که مفصل مصنوعی در میرود و یا بیمار احساس میکند که حرکات مفصل مصنوعی غیر طبیعی و ناهماهنگ است و یا مفصل مصنوعی زیادی سفت بوده و دامنه حرکتی کمی دارد. این ناپایداری ممکن است همراه با درد باشد. بسیاری از موارد ناپایداری در مفصل مصنوعی زانو به علت کارگذاری نامناسب آن در استخوان ها است. در غالب این موارد نیاز است تا مفصل مصنوعی خارج شده و مفصل جدیدی در امتداد و مکان مناسب در استخوان ها کار گذاشته شود.

خوردگی و ساییدگی

در بعضی مفاصل مصنوعی قسمت پلاستیک مفصل ممکن است پس از مدتی دچار ساییدگی شده و از بین برود. در این صورت لازم است تا آن جزء تعویض شود. در صورتی که کل قسمت پلاستیکی از بین رفته و موجب شده باشد قسمت های فلزی به هم ساییده و از بین بروند ممکن است لازم شود تا قسمت های فلزی نیز تعویض گردند.

شکستگی مفصل مصنوعی

ممکن است بر اثر وارد شدن نیروهای زیاد به مفصل مصنوعی قسمت هایی از آن شکسته شوند. در این صورت قسمت های شکسته شده نیاز به تعویض دارند.

علامت عمده اکثر مشکلات بالا درد زانو است. پزشک معالج برای بررسی علت این درد و اینکه کدامیک از مشکلات ذکر شده موجب آن شده است بررسی هایی مانند رادیوگرافی ساده از زانو، سی تی اسکن،اسکن رادیوایزوتوپ و یا آزمایشات خون انجام دهد. در مواردی ممکن است لازم شود تا برای بررسی وجود یا عدم وجود عفونت مایع احتمالی اطراف مفصل مصنوعی به توسط سوزن کشیده شده و آزمایش شود.